*1. හඳුන්වාදීම**
මචු පිචු (Quechua භාෂාවෙන් "පැරණි කඳු මුදුන" යන අර්ථය දෙයි) යනු දකුණු ඇමෙරිකාවේ, පේරු ජනරජයේ ඇන්ඩීස් කඳුකරයේ පිහිටි පුරාතන ඉන්කා නගරයකි. මෙය ලෝකයේ වඩාත්ම ප්රසිද්ධ පුරාවිද්යාත්මක ස්ථානවලින් එකක් ලෙස සැලකෙන අතර, 1983 දී UNESCO ලෝක උරුම අඩවියක් ලෙස ලැයිස්තුගත කරන ලදී. එසේම, 2007 දී "ලෝකයේ නව අද්භූතයන්" ලැයිස්තුවේ එකක් ලෙස තෝරා ගන්නා ලදී.
*2. ඓතිහාසික පසුබිම**
මචු පිචු ඉදිකරන ලද්දේ **15වන සියවසේ මධ්යයේ**, ඉන්කා අධිරාජ්යයේ රජ වූ **පචාකුටි (Pachacuti)** යටතේය. ඔහු ඉන්කා අධිරාජ්යය විශාල පරිමාණයකින් පුළුල් කළ අතර, මචු පිචු ඔහුගේ රාජධානියේ හෝ ආගමික මධ්යස්ථානයක් ලෙස ගොඩනංවා ඇතැයි විශ්වාස කෙරේ.
ස්පාඤ්ඤ යටත් විජිත යුගයේදී (16වන සියවස), මචු පිචු යටත් විජිත ආක්රමණ හේතුවෙන් අතහැර දමන ලදී. එහෙත්, ස්පාඤ්ඤ යටත් විජිත බලකායන් මෙම ස්ථානය සොයා ගැනීමට නොහැකි වූ බැවින්, එය ජංගම ජනාවාසයක් ලෙස සුරකින ලදී.
මචු පිචු නැවත ලෝකයට හඳුන්වා දුන්නේ **1911 ජූලි 24** වන දින, ඇමෙරිකානු ඓතිහාසිකඥ හා පර්යේෂක **හයිරම් බිංගැම් (Hiram Bingham)** විසිනි. ඔහු පේරු ග්රාමීය ජනයාගේ මගපෙන්වීම යටතේ මෙම ස්ථානය සොයා ගත්තේ ය.
*3. භූගෝලීය ස්ථානය**
මචු පිචු පිහිටා ඇත්තේ **පේරුවේ කුස්කෝ (Cusco)** නගරයේ වයඹ දිශාවට කිලෝමීටර් 80ක් (සැතපුම් 50ක්) පමණ බැහැරවය. එය **උර්බාම්බා ගඟ (Urubamba River)** වටා ඇති කඳු මුදුනක, **සාගර මට්ටමේ සිට මීටර් 2,430ක් (අඩි 7,970ක්)** උසින් පිහිටා ඇත.
මෙම උස හේතුවෙන මචු පිචු අවට ඇති මෙඝ වලාකුළු, ගංගා ගැඹුරු ගුහා හා ඝන වනාන්තර මගින් වසර ගණනාවක් තිස්සේ ලෝකයෙන් සුරකින ලදී.
**4. ස්ථාපත්ය හා ඉදිකිරීම්**
මචු පිචු ඉන්කා ස්ථාපත්ය කලාවේ ශ්රේෂ්ඨතම නිර්මාණයක් ලෙස සැලකේ. මෙහි ගල් ගොඩනැගිලි **කිසිදු මෝටර් මාධ්යයක් හෝ යකඩ මෙවලම් භාවිතයකින් තොරව**, අතිශය නිරවද්යතාවකින් ගොඩනංවා ඇත. ගල් තහඩු එකිනෙකට එබී ඇති ආකාරය තරම් නිරවද්ය වන අතර, ඒවා අතර කඩදාසි පතක් පවා ඇතුළු කළ නොහැක.
මචු පිචුව ප්රධාන කොටස් දෙකකට බෙදා ඇත:
- **උඩු නගරය (Hanan)** – ආගමික හා රාජකීය ගොඩනැගිලි සඳහා (උදා: තරු මාලා මන්දිරය, රජුගේ මාලිගාව).
- **පහළ නගරය (Urin)** – ජන නිවාස, ගබඩා හා සාමාන්ය ජනතාවගේ ජීවන ක්රම සඳහා.
මෙහි **ඉන්ටිහුවානා (Intihuatana)** නම් ගල් ප්රතිමාවක් ද ඇත. මෙය "සූර්යයා බැඳ තබන ගල" ලෙස හැඳින්වෙන අතර, එය ආගමික හා ජ්යොතිෂ්ය අරමුණු සඳහා භාවිතා කළ බව විශ්වාස කෙරේ.
5. සංස්කෘතික හා ආගමික වැදගත්කම**
මචු පිචු ඉන්කා සංස්කෘතියේ ආගමික, දාර්ශනික හා තාක්ෂණික උසස් බව පෙන්වා දෙයි. ඉන්කා ජනයා සූර්ය, චන්ද්ර, පර්වත හා පෘථිවිය දෙවියන් ලෙස පූජා කළහ. මචු පිචුවේ ගොඩනැගිලි සූර්ය චලනය සමඟ සමපාත වන ආකාරයට නිර්මාණය කර ඇත.
**6. සංචාරක තොරතුරු**
- **ඇතුළු වීම**: දිනකට සංචාරකයින් 2,500ක් පමණ ඇතුළු වීමට අවසර ඇත. එබැවින් පූර්ව රක්ෂිත බිලිපත් අත්යවශ්ය වේ.
- **ප්රවේශ ක්රම**:
- **රේල් මාර්ගය**: කුස්කෝ හෝ ඔල්යන්ටයිටම්බෝ (Ollantaytambo) සිට රේල් මාර්ගයක් ඔස්සේ ඇගුවාස් කැලියන්ටේ (Aguas Calientes) යා හැක. ඉන් පසු බස් රථයකින් මචු පිචු වෙත යා හැක.
- **ඉන්කා මාර්ගය (Inca Trail)**: 4-දින පා ඇරීමේ ගමනක් වන මෙය ලෝකයේ වඩාත්ම ප්රසිද්ධ ගමන් මාර්ගවලින් එකකි. මෙහි දී පාරිසරික සෞන්දර්යය හා පුරාවිද්යාත්මක ස්ථාන දෙකම අත්දකිය හැක.**7. සංරක්ෂණය හා අභියෝග**
මචු පිචු දැනට **අධික සංචාරක ගමන්**, **ජල පීඩනය**, හා **භූමිකම්පා** වැනි අභියෝග හමුවේ පවතී. එබැවින්, පේරු රජය සංචාරක ගණන, ඇතුළු වීමේ වේලාවන් හා ගමන් මාර්ග පාලනය කරමින් සිටී.
**නිගමනය**
මචු පිචු යනු මිනිස් බුද්ධිමත් භාවය, ස්වභාවය සමඟ සම්බන්ධතාවය හා පුරාතන සංස්කෘතියක අලංකාර නිර්මාණයක් ලෙස ලෝකයට පෙන්වා දෙයි. එය නොකැපී යා හැකි අත්දැකීමක් වන අතර, එය දකින සෑම පුද්ගලයකුගේම මනස ගැඹුරු ලෙස ප්රභාවිත කරයි.