ටුවාලු යනු පැසිෆික් සාගරයේ පිහිටි කුඩා දූපත් රාජ්යයක්, සහ එය දේශගුණික විපර්යාස නිසා බොහෝ අවදානමකට මුහුණ දෙන රටක්.
භූගෝලය
ටුවාලු රටේ තිබෙන භූමි ප්රමාණය වර්ග කිලෝමීටර් 26ක් පමණයි, සහ එය කොරල් දූපත් 9කින් සමන්විතයි: Funafuti (අගනුවර), Nanumea, Nanumanga, Niutao, Nui, Vaitupu, Nukufetau, Nukulaelae, සහ Niulakita. මුහුදු මට්ටමින් උසම ස්ථානය මීටර් 4.6ක් පමණයි. Funafuti යනු විශාලතම ඇටෝල්ලක් වන අතර, එහි ලැගූන් එකක් තිබෙනවා. දූපත් අතර ගමන් බිමන් සඳහා නැව් භාවිතා වෙනවා, සහ Funafuti ජාත්යන්තර ගුවන්තොටුපළ තිබෙනවා. පරිසරයෙන් බහුතරය කොකෝනට් ගස් වගාවන්, සහ දේශගුණික විපර්යාස නිසා මුහුදු මට්ටම ඉහළ යාමෙන් දූපත් ගිලී යාමේ අවදානමක් තිබෙනවා.
ඉතිහාසය
ටුවාලුවේ පළමු වැසියන් පොලිනීසියානුවන් වන අතර, ඔවුන් වසර 3000කට පමණ පෙර පැමිණියා. යුරෝපීයයන් පළමුවෙන් දැක තිබෙන්නේ 1568දී ස්පාඤ්ඤ ගවේෂකයන් විසින්. 19වන සියවසේදී තල්මසුන් දඩයම්කරුවන් සහ මිෂනාරිවරුන් පැමිණියා. 1892දී බ්රිතාන්ය ආරක්ෂාව යටතේ තබා ගත්තා, සහ 1978දී ස්වාධීන වුණා. දෙවන ලෝක යුද්ධයේදී ඇමරිකානු හමුදාවන් දූපත්වල ගුවන්තොටුපළවල් ඉදි කළා.
ආර්ථිකය
ටුවාලුවේ ආර්ථිකය ඉතා කුඩායි, සහ එය මුලික වශයෙන් මසුන් බලපත්ර විකිණීම, ආධාර, සහ විදේශගත වැසියන්ගෙන් ලැබෙන මුදල් මත රඳා පවතිනවා. .tv ඩොමේන් නම් විකිණීමෙන්ද ආදායම් ලැබෙනවා. 2023දී GDP ඩොලර් මිලියන 63ක් පමණයි. කෘෂිකර්මය සහ මසුන් ඇල්ලීම මූලිකයි, නමුත් සංචාරකයන් අඩුයි. 2025දී GDP වර්ධනය 3%ක් පමණ බලාපොරොත්තු වෙනවා.
ජනගහනය සහ සංස්කෘතිය
2022 සංගණනයට අනුව ජනගහනය 10,643ක් පමණයි, සහ බහුතරය පොලිනීසියානුවන්. භාෂාවන් ටුවාලු සහ ඉංග්රීසි. බහුතරය ක්රිස්තියානි ආගම අදහනවා. සංස්කෘතියේ තිබෙන සම්ප්රදායික ක්රීඩාවන්ට te ano (පන්දු ක්රීඩාවක්) සහ kilikiti (ක්රිකට් වගේ) ඇතුළත්. සංගීතය සහ නැටුම් ජීවිතයේ වැදගත් කොටසක්.
පරිසරය සහ දේශගුණික විපර්යාස
ටුවාලු දේශගුණික විපර්යාස නිසා බොහෝ අවදානමක. මුහුදු මට්ටම ඉහළ යාමෙන් දූපත් ගිලී යාමේ තර්ජනය තිබෙනවා. සුළි සුළං සහ වියළි කාලගුණයන්ද ගැටලු. රජය මෙයට එරෙහිව ක්රියාකාරීයි, සහ 2022දී මෙටාවර්ස් එකක ඩිජිටල් පිටපතක් නිර්මාණය කිරීමේ සැලසුම් තිබුණා. 2023දී ඕස්ට්රේලියාව සමඟ Falepili Union ගිවිසුම අත්සන් කළා, එමඟින් දේශගුණික සංක්රමණය සඳහා මාර්ග සපයනවා.
නවතම වර්ධනයන් (2025 ඔක්තෝබර් වන විට)
2025දී ටුවාලු රජය දේශගුණික විපර්යාසවලට එරෙහිව ක්රියාකාරීයි. අල් ජසීරා පුවත්වලට අනුව, මුහුදු බිත්ති ඉදිකිරීම සඳහා ජාත්යන්තර ආධාර ඉල්ලා තිබෙනවා. සංක්රමණය ගැන සාකච්ඡා කරනවා, නමුත් රජය කියන්නේ එය තෝරාගැනීමේ අයිතියක් බවයි. ඕස්ට්රේලියාව සමඟ සංක්රමණ මාර්ග ගැන සඳහන් වෙනවා. පැසිෆික් නායකයන්ගේ සමුළුවෙන් ඉවත් වීම ගැන සලකා බලනවා චීනය සම්බන්ධ බල තුලනයන් නිසා.